Na łączny koszt czynności notarialnej składa się kilka odrębnych pozycji. Tylko jedna z nich jest wynagrodzeniem kancelarii. Pozostałe to należności publicznoprawne, które notariusz ma obowiązek pobrać od stron i przekazać właściwym organom. Poniżej opisano zasady ustalania każdej z tych pozycji. Kwot nie podano, ponieważ wysokość większości z nich zależy od rodzaju czynności i wartości jej przedmiotu, a wyliczenie dla konkretnej sprawy kancelaria przygotowuje przed czynnością.

Taksa notarialna

Wynagrodzenie notariusza za dokonanie czynności notarialnej ustala umowa ze stronami. Nie jest to jednak swoboda nieograniczona. Górną granicę wyznacza rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Notariusz nie może umówić się o wynagrodzenie wyższe niż stawka maksymalna przewidziana w rozporządzeniu dla danej czynności.

Stawka maksymalna zależy przede wszystkim od wartości przedmiotu czynności notarialnej. Przy umowach dotyczących nieruchomości podstawą jest co do zasady wartość rynkowa nieruchomości lub prawa, przy darowiźnie wartość darowanego prawa, przy dziale spadku wartość dzielonego majątku. Dla części czynności rozporządzenie przewiduje natomiast stawki kwotowe, oderwane od wartości przedmiotu. Dotyczy to między innymi czynności, którym trudno przypisać wartość majątkową, oraz niektórych oświadczeń i protokołów. Do ustalonego wynagrodzenia notariusz dolicza podatek od towarów i usług według stawki obowiązującej dla czynności notarialnych.

Wypisy aktu notarialnego

Oryginał aktu notarialnego pozostaje w kancelarii. Strony oraz urzędy otrzymują wypisy, czyli dokumenty mające moc oryginału. Opłata za wypisy naliczana jest od każdej rozpoczętej strony wypisu, a jej maksymalną wysokość określa to samo rozporządzenie o maksymalnych stawkach taksy notarialnej. Ta pozycja rachunku zależy więc od dwóch rzeczy: od objętości sporządzonego aktu i od liczby zamówionych wypisów.

Liczba potrzebnych wypisów wynika z rodzaju czynności. Wypis otrzymuje zwykle każda ze stron. Przy czynnościach dotyczących nieruchomości jeden wypis notariusz przesyła do sądu wieczystoksięgowego wraz z wnioskiem o wpis. Kolejne wypisy trafiają do urzędów, którym notariusz ma obowiązek przekazać akt, w tym do organu podatkowego oraz do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Dodatkowe wypisy zamawiają strony wtedy, gdy akt jest im potrzebny do dalszych spraw, na przykład w banku. Liczbę wypisów warto ustalić z kancelarią przed sporządzeniem aktu, można jednak uzyskać wypis także później.

Notariusz jako płatnik podatków

Przy części czynności notariusz działa jako płatnik podatku. Oznacza to, że ma ustawowy obowiązek obliczyć podatek, pobrać go od strony przy dokonaniu czynności i odprowadzić do właściwego urzędu skarbowego. Dotyczy to podatku od czynności cywilnoprawnych, pobieranego między innymi przy umowie sprzedaży, umowie o dział spadku i zniesienie współwłasności ze spłatami oraz przy ustanowieniu hipoteki, a także podatku od spadków i darowizn, pobieranego przy darowiznach i innych nieodpłatnych nabyciach dokonywanych w formie aktu notarialnego.

Pobrane w ten sposób kwoty nie są wynagrodzeniem kancelarii. Są należnością budżetu państwa, którą notariusz jedynie przekazuje. Ich wysokość wynika wprost z ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz ustawy o podatku od spadków i darowizn i nie podlega uzgodnieniu. Ustawy te przewidują również zwolnienia i ulgi, w szczególności zwolnienie dla najbliższej rodziny przy nabyciu w drodze darowizny lub spadku. O tym, czy w danej sprawie zwolnienie przysługuje i jakie warunki trzeba spełnić, notariusz informuje przed dokonaniem czynności.

Opłaty sądowe

Jeżeli czynność dotyczy nieruchomości lub innego prawa ujawnianego w księdze wieczystej, akt notarialny zawiera wniosek o wpis do księgi wieczystej. Notariusz pobiera wówczas od stron opłatę sądową od tego wniosku i przekazuje ją sądowi wraz z wnioskiem, który składa za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Dla nieruchomości położonych w Siedlcach i w powiecie siedleckim właściwy jest w tych sprawach Sąd Rejonowy w Siedlcach. Wysokość opłat sądowych określa ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, a zatem, podobnie jak podatek, jest to należność niezależna od kancelarii. Jeden akt może zawierać więcej niż jeden wniosek wieczystoksięgowy, na przykład o wpis prawa własności i o wpis hipoteki. W takim wypadku opłata pobierana jest od każdego z nich.

Stawki obniżone i zwolnienie od wynagrodzenia

Rozporządzenie o maksymalnych stawkach taksy notarialnej przewiduje dla niektórych czynności stawki niższe niż wynikające z zasad ogólnych. Rozstrzyga o tym rodzaj czynności, a nie uznanie stron, dlatego zastosowanie stawki obniżonej notariusz ustala na podstawie przedstawionych dokumentów. Prawo o notariacie przewiduje ponadto, że strona, która nie jest w stanie ponieść wynagrodzenia notariusza bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może wystąpić do sądu o zwolnienie od jego ponoszenia w całości lub w części. Szczegółowe warunki i tryb takiego wniosku określają przepisy.

Jak sprawdzić koszt czynności

Wyliczenie łącznych kosztów kancelaria przedstawia przed dokonaniem czynności, a sama informacja jest bezpłatna. Aby je przygotować, notariusz potrzebuje następujących danych:

rodzaj planowanej czynności, na przykład sprzedaż, darowizna, testament, pełnomocnictwo, poświadczenie dziedziczenia;
wartość przedmiotu czynności, czyli wartość rynkowa nieruchomości lub prawa albo cena uzgodniona przez strony;
liczba potrzebnych wypisów aktu, także tych zamawianych na potrzeby banku lub urzędów;
przy darowiźnie oraz w sprawach spadkowych stopień pokrewieństwa lub powinowactwa między stronami, od którego zależą zwolnienia podatkowe.

Na tej podstawie podane zostaną: taksa notarialna wraz z podatkiem od towarów i usług, koszt wypisów, a jeżeli w danej sprawie wystąpią, także podatek oraz opłata sądowa pobierana i przekazywana przez notariusza. Wykaz dokumentów potrzebnych do poszczególnych spraw zebrany jest na stronie dokumenty do czynności, a opis samych czynności na stronie czynności notarialne. W sprawie wyliczenia kosztów proszę o kontakt z kancelarią.